Zuidplas presenteert begroting 2027: moeilijke keuzes voor gezonde financiën

De gemeente Zuidplas presenteert de begroting voor 2027 tot en met 2030. De begroting voor 2027 is sluitend, maar dat vraagt om ingrijpende keuzes. Het college wil de gemeentelijke financiën op orde brengen en tegelijkertijd blijven investeren in een sterke en leefbare gemeente.

Financiële uitdagingen blijven groot

Zuidplas heeft al langere tijd te maken met financiële tegenwind. De kosten voor de gemeente stijgen, terwijl er minder geld beschikbaar komt vanuit het Rijk. Ook blijkt uit de Najaarsnota dat 2026 naar verwachting wordt afgesloten met een tekort. Om de begroting weer sluitend te krijgen, heeft het college maatregelen uitgewerkt die zorgen voor minder uitgaven en meer inkomsten. Daarbij is gekeken naar wat belangrijk is voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de verschillende dorpen.

Keuzes met gevolgen

De voorgestelde maatregelen raken inwoners, ondernemers en organisaties. Het gaat onder meer om verhogingen van verschillende tarieven, zoals de OZB voor woningen en niet-woningen, omgevingsvergunningen, begraafrechten, leges voor huwelijken en de toeristenbelasting. Daarnaast stelt het college voor om op verschillende onderdelen te besparen. Zo wordt het budget voor duurzaamheid en netcongestie bijgesteld, wordt de groei van de ambtelijke organisatie afgeremd en gaat er minder geld naar bijvoorbeeld communicatie (gemeentepagina) en marketing (Beleef Zuidplas).

Ambities blijven overeind

Volgens wethouder Financiën Jan Willem Schuurman zijn de keuzes niet gemakkelijk, maar wel noodzakelijk. "Het opnieuw sluitend krijgen van de begroting met een fors gat was een grote uitdaging. Verhogen van tarieven en stoppen met sommige plannen is geen gemakkelijke boodschap. Tegelijkertijd blijft het grootste deel van onze dienstverlening en inzet voor inwoners bestaan. We blijven werken aan een sterke toekomst voor Zuidplas en zetten het beschikbare geld zo eerlijk en zorgvuldig mogelijk in."

Het college benadrukt dat de financiële opgave niet betekent dat ambities worden losgelaten. Waar nodig wordt gekozen voor een andere aanpak of een ander tempo, met als doel Zuidplas ook op de lange termijn financieel gezond te houden.

Extra geld van buiten de gemeente

Om plannen mogelijk te blijven maken, zoekt de gemeente actief naar aanvullende inkomsten. Dat gebeurt onder meer via subsidies, bijdragen van het Rijk en de provincie en door deelname aan samenwerkingsprogramma's. Op deze manier wil het college de druk op de gemeentelijke begroting beperken.

Meer informatie voor inwoners

De gemeente vindt het belangrijk om inwoners goed te informeren over de voorgestelde keuzes. Daarom verschijnt op 7 oktober meer uitleg op de gemeentepagina in Hart van Holland. Hierin staat waarom de maatregelen nodig zijn, welke voorstellen er liggen en hoe de besluitvorming verloopt. Organisaties die mogelijk gevolgen ondervinden van de voorstellen zijn hierover persoonlijk geïnformeerd.

Bekijk hier de 'Infographic Begroting Zuidplas 2027' in pdf formaat. De informatie uit deze Infographic is ook als toegankelijke tekst beschikbaar op deze pagina.

Besluitvorming in november

Op 10 november vanaf 14.00 uur vergadert en neemt de gemeenteraad een besluit over de begroting. De raad kan de voorstellen nog wijzigen voordat de begroting wordt vastgesteld. De vergadering is op die dag online te volgen en ook toegankelijk vanaf de publieke tribune in het gemeentehuis. 

Meer informatie over de vergadering op 10 november komt binnenkort beschikbaar op www.zuidplas.notubiz.nl.

Veelgestelde vragen over de begroting en bezuinigingen

1.  Waarom moet de gemeente bezuinigen?

De gemeente Zuidplas is voor haar inkomsten vooral afhankelijk van het Rijk. Zuidplas krijgt 1 van de laagste gemeentefonds uitkeringen van Nederland, maar de kosten zijn de laatste jaren wel toegenomen. De inflatie is vaak hoger dan de jaarlijkse loon- en prijscompensatie van het gemeentefonds. In het sociaal domein zien wij dat de kosten voor Jeugdzorg en Wmo per jaar toenemen door groei van het aantal mensen dat gebruik maakt van deze voorzieningen. De kosten voor Jeugdhulp zijn met 87% gestegen in de periode tussen 2019 en 2025. De kosten voor de Wmo met 122%.

2. Waarop gaat de gemeente bezuinigen?

In de eerste plaats gaat de gemeente bezuinigen op budgetten in het ruimtelijk domein, zoals op duurzaamheid, economische zaken of onderzoeksbudgetten voor ruimtelijke ontwikkeling. Ook op de marketingactiviteiten van Beleef Zuidplas wordt bezuinigd. De gemeente zal niet langer adverteren op de LED-schermen die bij de randen van de gemeente staan om inwoners te informeren

Ook wordt er op de eigen organisatie en het bestuur wordt bezuinigd. De ambtelijke organisatie zal niet in hetzelfde tempo van het inwoneraantal kunnen meegroeien, de facilitaire budgetten worden verlaagd en het budget voor de stedenband met Bückeburg wordt gehalveerd van € 10.000 naar € 5.000 per jaar.

Ook gaat de Onroerende Zaak belastingen (Ozb) omhoog. Voor woningbezitters betekent dat zij een stijging van ongeveer 14,1% kunnen verwachten. Voorheen zat Zuidplas ongeveer op het Zuid-Hollandse gemiddelde qua woonlasten, maar nu stijgen we ten opzichte van het gemiddelde. Voor eigenaren en gebruikers van niet-woningen (bedrijfspanden en dergelijke) geldt ook een tariefstijging. De tarieven voor niet-woningen waren in Zuidplas historisch gezien laag. Deze komen naar verwachting net boven het regionaal gemiddelde uit.

Tot slot gaan diverse tarieven voor leges omhoog. Inwoners gaan meer betalen voor onder andere omgevingsvergunningen, begraafrechten en huwelijken. De kosten van Zuidplas om deze activiteiten uit te voeren, zijn ook toegenomen en dat wordt nu verrekend in de tarieven. Verder betalen aanvragers van een gehandicaptenparkeerkaart die wordt toegekend vanaf 2027 de kosten voor het medisch onderzoek zelf. Dit werd voorheen door de gemeente vergoed.  

3. Wat merk ik hiervan in mijn dagelijks leven

Voor een deel voelen mensen dit in hun portemonnee, denk aan de verhoging van het OZB tarief en de stijging van de totale woonlasten met naar schatting 9,46%. De bezuinigingen op budgetten in het ruimtelijk domein en inzet op duurzaamheid hebben vaak pas op langere termijn impact op inwoners. Denk aan de eerdere besparingen op het onderhoud van de openbare ruimte. Het doel is om het gemeentelijke beleid alsnog uit te voeren met minder budget. Wel kan het zo zijn dat het langer duurt voor beleid tot uitvoering komt, bijvoorbeeld voor wat betreft duurzaamheidambities (isoleren woningen, aardgasvrij maken etc.).

4. Moet ik meer gemeentelijke belastingen en heffingen betalen?

Ja. Diverse tarieven gaan omhoog.

5. Welke voorzieningen verdwijnen of worden versoberd?

Geen. Het college kiest er bewust voor om bestaande voorzieningen zoals bibliotheken, zwembaden, gymzalen of speeltuinen in stand te houden. Op het onderhoud van de openbare ruimte wordt niet verder bezuinigd.

6. Wat betekent dit voor mensen die hulp nodig hebben?

Kwetsbare inwoners worden zo veel mogelijk ontzien. De bestaande regelingen in het sociaal domein blijven in stand met uitzondering van de vergoeding van het medisch onderzoek gehandicaptenparkeertkaart. Die vergoeding vervalt met ingang van 1 januari 2027.

7. Wat betekent dit voor mijn dorp of buurt?

Er zijn geen specifieke besparingen per dorp of buurt.

8. Wat betekenen de bezuinigingen voor ondernemers?

De tarieven voor Ozb niet-woningen gaan omhoog. Het budget voor de gemeentelijke stimuleringsregeling die samenwerking stimuleert wordt vanaf 2027 verlaagd - tegelijk is de verwachting dat met de resterende middelen alle aanvragen die nu bekend zijn te honoreren.

9. Waarom kiest de gemeente voor deze bezuinigingen en niet voor andere oplossingen?

Er is geen andere keuze dan bezuinigen. De uitgaven zijn al jaren hoger dan de inkomsten. In 2023, 2024 en 2025 heeft Zuidplas negatieve jaarrekening resultaten gehad. In 2026 waarschijnlijk weer. Vanaf 2027 moeten we het tij keren.  

10. Wanneer gaan de bezuinigingen in en kan ik er nog iets aan veranderen?

Alle bezuinigingen gaan in per 1 januari 2027. De bezuinigingen zijn voorstellen van het college aan de gemeenteraad. De gemeenteraad moet deze nog goedkeuren. Hierover vergadert de gemeenteraad op dinsdag 10 november 2026.

11. Waarom bezuinigt de gemeente niet op de ontwikkeling van Cortelande?

Cortelande heeft een eigen grondexploitatie, een financieel kader voor het hele project en een eigen reserve. Ook ontvangt het project geld van andere overheden en betrokken partijen. Bezuinigen op Cortelande levert daarom niet automatisch extra geld op voor de gemeentelijke begroting. Op de lange termijn kan Cortelande juist bijdragen aan een gezonde gemeentelijke begroting. Meer woningen en meer inwoners zorgen voor een bredere basis om voorzieningen en kosten te betalen. Daarom is een sterke financiële basis voor Cortelande niet alleen belangrijk voor het project zelf. Het helpt ook om de wens van de gemeenteraad waar te maken: de bestaande dorpen zoveel mogelijk ontzien.

12. Waarom bezuinigt de gemeente niet op de Regionale Opvanglocatie (ROL)?

De Regionale Opvang Locatie wordt betaald vanuit het COA. Kijk voor meer informatie over de ROL op de pagina 'Regionale Opvanglocatie (ROL)'

De begroting en doelen 2027 - toegankelijke versie

We blijven werken aan een Zuidplas waar het fijn is om te wonen, werken en leven. Daarbij moeten we keuzes maken over ons geld, maar houden we vast aan onze plannen voor de toekomst.

Belangrijkste ambities

  • Investeren in fijn wonen en leven in de dorpen;
  • Inwoners ondersteunen die dat echt nodig hebben;
  • Bouwen aan duurzame en toekomstbestendige leefomgeving;
  • Ontwikkeling Cortelande.

Belangrijkste besparingen in begroting

  • Verlagen budget duurzaamheid en netcongestie
  • Niet door laten gaan groei ambtelijke organisatie
  • We geven minder geld uit aan verschillende plannen en activiteiten van de gemeente

Belangrijkste inkomstenverhogingen

  • Verhogen tarieven omgevingsvergunningen;
  • Stijging OZB woningen en niet-woningen;
  • Verhogen tarieven begraafplaatsen;
  • Verhogen toeristenbelasting.

 Inkomsten

In totaal komt er 238,1 miljoen euro binnen bij gemeente Zuidplas. Deze inkomsten komen uit:

  • Inkomsten van het rijk: 115,3 miljoen;
  • Lokale heffingen: 39,6 miljoen;
  • Overige inkomsten: 83,2 miljoen.

Uitgaven

In totaal is 237,2 miljoen euro aan uitgaven begroot in 2027. Dit wordt aan de volgende onderdelen uitgegeven:

  • Bestuur en organisatie - 11,1 miljoen (226 euro per inwoner);
  • Sociaal domein - 70,1 miljoen (1423 euro per inwoner);
  • Maatschappelijk domein - 16,7 miljoen (339 euro per inwoner);
  • Ruimtelijk beleid en ontwikkeling - 83,1 miljoen (1685 euro per inwoner);
  • Fysieke omgeving - 35,3 miljoen (717 euro per inwoner);
  • Algemene dekkingsmiddelen en overhead - 20,9 miljoen (423 euro per inwoner).

Het aantal inwoners per 1 januari 2026 in gemeente Zuidplas is 49.291.

Moeilijke woordenlijst

  1. Ambities - Toekomstplannen en doelen die de gemeente wil bereiken;
  2. Algemene Reserve - Dit is een vrij besteedbaar deel van het eigen vermogen dat dient als financiële buffer.: Het vangt onvoorziene tegenvallers of tekorten op de begroting op. De gemeenteraad mag zelf bepalen waaraan dit geld wordt uitgegeven in tegenstelling tot bestemmingsreserves;
  3. Begroting - Huishoudboekje van de gemeente met een totaaloverzicht aan inkomsten en uitgaven;
  4. Sluitende begroting - Een sluitende begroting is evenveel inkomsten als uitgaven hebben, zonder gebruik te maken van een spaarpotje (de reserves);
  5. Besparing - Een besparing kan betekenen dat de gemeente minder uitgeeft dan gepland. Of de begroting wordt aangepast om geld over te houden. Dit kan bijvoorbeeld door een abonnement op te zeggen of een subsidie in te trekken. 
  6. Bezuiniging - Als de gemeente gaat bezuinigen, besluiten ze om te sparen of te stoppen met bepaalde uitgaven. Dit gebeurt omdat er te weinig geld is, of om geld over te houden voor de toekomst. Het gaat om de kosten omlaag brengen, minder geld uitgeven aan bepaalde dingen;
  7. Belastingen - Gemeentelijke belastingen zijn de kosten die inwoner betalen aan de gemeente voor voorzieningen in de buurt. Denk aan: Het ophalen van afval. Het schoonmaken en onderhouden van straten en pleinen. Het onderhoud van het riool. Algemene belastingen: Dit is geld dat de inwoner betaalt zonder dat er direct een dienst tegenover staat. De gemeente bepaalt zelf waaraan ze dit uitgeven. Een bekend voorbeeld is de OZB (Onroerendezaakbelasting) voor wie een huis bezit;
  8. Heffingen (of rechten) - Dit betaalt de inwoner voor een specifieke dienst, zoals de afvalstoffenheffing (voor het ophalen van vuilnis) en de rioolheffing (voor het afvoeren van water;
  9. Leges - Leges is het geld dat een inwoner aan de gemeente betaalt voor hun diensten. De kosten die de gemeente maakt betalen inwoners via de leges. Bijvoorbeeld bij de aanvraag van een paspoort, ID-kaart of rijbewijs, uittreksel uit het bevolkingsregister, een omgevingsvergunning (bouwvergunning) voor een verbouwing. Of als je gaat trouwen in het gemeentehuis;
  10. Resultaten - Het gevolg van inzet werk of actie door de gemeente.