Zo werkt het bij Zuidplas

Zo werkt de riolering in Zuidplas (en waar je rioolheffing voor wordt gebruikt)

Je spoelt de wc door. Of je laat de douche leeglopen. Het water verdwijnt. Klaar. Maar waar gaat het eigenlijk heen? En waarom betaal je elk jaar rioolheffing?

In Zuidplas ligt onder onze voeten een groot netwerk van buizen en pompen. Dat netwerk zorgt ervoor dat vies water weg kan en helpt om regenwater af te voeren. Je ziet het niet, maar het systeem is elke dag hard aan het werk.

Een stad onder de straat

Onder de straten van Zuidplas ligt in totaal 559.404 meter riolering. Dat is 559,4 kilometer. Samen vormen al die buizen een soort stad onder de straat. Sommige buizen voeren vies water af uit huizen (wc en douche). Andere buizen voeren regenwater af. Er zijn ook leidingen die regenwater in de bodem laten zakken, buizen die water onder druk wegpompen en buizen onder wegen waar sloten doorheen lopen.

Meer dan alleen buizen

Het riool bestaat niet alleen uit buizen. Onder de grond zitten ook putten, pompen en slimme onderdelen die het water sturen. In totaal gaat het om 37.397 onderdelen. Denk aan:

  • Inspectieputten om het riool te controleren en schoon te maken;
  • Kolken (de putjes in de straat) die regenwater opvangen;
  • Overstortputten die bij hoosbuien water veilig afvoeren.

Omdat Zuidplas laag ligt, kan water niet overal vanzelf wegstromen. Daarom gebruiken we pompen. In Zuidplas hebben we 92 wijkgemalen en 880 minigemalen. Zonder dit hele systeem van buizen, putten, kolken en gemalen zouden straten vaker blank staan en zou vies water op straat terechtkomen.

De reis van het water vanuit jouw huis

Afvalwater uit de wc, douche en wasbak gaat via het riool naar onze wijkgemalen. Die pompen het water naar de eindgemalen van het waterschap. Het waterschap pompt dat weer door naar de afvalwaterzuivering. Daar wordt het water gezuiverd voordat het teruggaat naar de natuur. Regenwater gaat, waar dat kan, via een aparte buis naar sloten en singels.

Waarom betaal je rioolheffing

Dat onzichtbare systeem onder de straat moet worden onderhouden. Buizen slijten, putten raken vol, pompen gaan kapot en regen zorgt voor extra druk op het gescheiden- en hemelwaterriool. Met de rioolheffing zorgt de gemeente ervoor dat dit allemaal blijft werken. Van dat geld worden bijvoorbeeld riolen schoongemaakt en gecontroleerd, gemalen onderhouden, kolken geleegd en watergangen bijgehouden. Ook worden verstoppingen en verzakkingen hersteld. Jaarlijks halen we in Zuidplas ongeveer € 4.850.000,00 op aan rioolheffing.

Hoe bepalen we het bedrag

Het bedrag dat je betaalt aan rioolheffing wordt niet zomaar gekozen. De gemeente maakt een meerjarenplanning voor het onderhoud en de vervanging van het riool. Daarin staat wat de komende jaren nodig is om het systeem goed te laten werken: schoonmaken, repareren of vervangen. Op basis van die planning wordt berekend hoeveel geld er nodig is. Zo zorgen we dat er genoeg is voor het onderhoud van nu, én voor het riool van de toekomst.

Wat gebeurt er met geld dat overblijft

Soms is een project goedkoper dan verwacht. Het geld dat dan overblijft gaat de voorziening riolering in en niet naar de voorziening algemeen. Het blijft in een aparte ‘pot’ voor de riolering. Dat geld gebruiken we later weer voor onderhoud of vervanging van het riool en de hoogte van de rioolheffing wordt ook bepaald als de voorziening riolering te hoog wordt.

En als het duurder uitvalt

Soms blijkt tijdens het werk dat een riool slechter is dan gedacht. Dan kost een project meer geld. Ook dan wordt het extra geld betaald uit voorziening riolering. Grote extra kosten moeten eerst worden goedgekeurd door de gemeenteraad. Zo blijft er controle op hoe het geld wordt gebruikt.

Wat gebeurt er als we het riool niet onderhouden

Als we het riool niet onderhouden, ontstaan er problemen. Buizen raken verstopt, delen zakken weg en water kan niet goed meer wegstromen. Dat merk je boven de grond: plassen op straat, natte kelders of zelfs gaten in de weg. Door het riool goed bij te houden, voorkomen we grote schade. Het kost geld, maar niets doen kost op de lange termijn veel meer.

Slimmer omgaan met regenwater

In nieuwere wijken liggen vaak twee buizen onder de straat. Een gescheiden riool: eén voor vies water uit huizen en één voor regenwater. Dat is slimmer. Regenwater hoeft dan niet meer naar de zuivering.
Zo raakt het riool bij zware regen minder snel vol. Dat scheelt energie, kosten en verkleint de kans op wateroverlast. Als we het riool moeten vervangen, kijken we of we het systeem meteen kunnen verbeteren. Waar het nodig is en waar het kan, leggen we dan een gescheiden riool aan. Zo maken we het riool stap voor stap beter voor de toekomst.

Wat we tegenkomen in het riool van Zuidplas (en waarom dat voor problemen zorgt)

Je staat er niet bij stil als je iets door de wc spoelt. Maar wat daar beneden terechtkomt, zien onze rioolmedewerkers elke dag. Bij het schoonmaken van de riolen in Zuidplas halen we elk jaar enorme hoeveelheden vuil uit het systeem:

  • Uit kolken: ongeveer 90.000 kilo slib;
  • Uit gemalen: ongeveer 20.000 kilo slib;
  • Uit vrij verval riolen: ongeveer 200.000 kilo slib.

Samen is dat meer dan 300.000 kilo vuil per jaar. Dat staat ongeveer gelijk aan het gewicht van 200 auto’s. En dat is niet alleen zand en modder.

Dit komen we tegen in het riool

In de riolen van Zuidplas vinden we onder andere: vaatdoekjes, billendoekjes (ook ‘biologisch afbreekbaar’), maandverband, tampons, vet, onderbroeken, make-up onderdelen en houders van wc-blokjes.
Al die spullen horen niet in het riool. Toch komen ze daar (bijna) dagelijks terecht.

Waarom zijn doekjes zo’n probleem

Doekjes zijn een hardnekkig probleem. Op de verpakking staat vaak dat ze ‘biologisch afbreekbaar’ zijn. Ook ‘vochtig wc-papier’ wekt de indruk dat je het gewoon kunt doorspoelen. Toch lossen doekjes niet op in water. In het riool klonteren ze samen met vet tot harde proppen. Die proppen blijven vastzitten in bochten of in pompen. Het water kan er dan niet meer langs.

Het gevolg merk je boven de grond:

  • het riool raakt verstopt;
  • water kan niet weg;
  • straten of kelders kunnen onderlopen;
  • de gemeente moet met spoed repareren.

Wat kost dat eigenlijk

Het oplossen van verstoppingen kost veel geld. Bij een verstopping in de huisaansluiting gaat het vaak om € 200 tot € 500. Bij een verstopping in het gemeentelijk riool kan dat oplopen tot enkele duizenden euro’s.
Dat geld gaat dan niet naar verbetering van het riool, maar naar het oplossen van problemen die te voorkomen zijn.

De simpele regel

In het riool horen alleen de 3 P’s: poep, plas en wc-papier. De rest hoort in de afvalbak. 

Zo houden we het riool heel

Je ziet het niet, maar onder de straten van Zuidplas wordt elke dag gewerkt aan het riool. Buizen die al tientallen jaren oud zijn, krijgen te maken met slijtage, wortels en verzakkingen. Net als een weg of een huis heeft het riool onderhoud nodig om goed te blijven werken. Daarom kijken we regelmatig hoe het riool eraan toe is.

Even onder de grond kijken

We gaan niet zomaar graven. Eerst kijken we met camera’s in de buizen. Zo zien we of er scheurtjes zitten, of dat er vuil blijft hangen. Pas daarna besluiten we wat nodig is: schoonmaken, repareren of vervangen. We letten daarbij op de veiligheid, hoe goed het riool nog werkt en de kans op problemen in de komende jaren. Is een buis nog in goede staat? Dan laten we die gewoon liggen.

Minder overlast, waar dat kan

Vroeger betekende werken aan het riool vaak: straat open, veel lawaai en wekenlang hinder. Dat proberen we nu te voorkomen. Waar het kan, gebruiken we een techniek die relinen heet. Daarbij brengen we een nieuwe laag aan in de bestaande buis. De straat hoeft dan vaak niet open. Dat scheelt tijd, materiaal en vervoer. En het betekent minder overlast voor bewoners. Niet overal is relinen mogelijk. Soms is een buis te beschadigd of ligt hij onhandig. Dan moeten we toch graven. Maar als het kan, kiezen we voor de minst ingrijpende oplossing.

Onderhoud is ook vooruitkijken

We plannen het werk aan het riool jaren vooruit. Zo voorkomen we dat kleine problemen groot worden. Als we toch in een straat aan het werk zijn, kijken we meteen of we het riool kunnen verbeteren. Waar nodig en waar het kan, leggen we bij vervanging een gescheiden riool aan: regenwater apart, vies water apart. Zo maken we het systeem stap voor stap sterker voor de toekomst.

Waarom dit nodig is

Goed onderhoud zorgt ervoor dat:

  • water goed weg kan;
  • straten droog blijven;
  • kelders niet onderlopen;
  • grote schade wordt voorkomen.

Je merkt meestal pas hoe belangrijk het riool is als het niet goed werkt. Door slim te onderhouden en waar mogelijk te verbeteren, zorgen we dat Zuidplas ook in de toekomst prettig en veilig blijft om in te wonen.